Džejms Nejsmit – otac košarke

34
Foto: indianewsrepublic.com

Kanađanin Džejms Nejsmit (1861-1939), ljekar, hrišćanski kapelan, sportski trener koji je izmislio košarkašku igru, rođen je 6. novembra 1861. godine.

Prema želji roditelja, Nejsmit je trebao da bude sveštenik, čak je i završio teologiju, ali sfere njegovog interesovanja bile su široke i različite.

Uporedo sa teologijom završio je i umjetnost, a tokom studija intenzivno se bavio sportom, igrajući uspješno američki fudbal. Završio je i studije fizičkog vaspitanja.

Profesor Nejsmit za bolju fizičku pripremljenost svojih studenata, igrača fudbala, tokom zimskih mjeseci smislio je novu igru nazvanu “basket bol”. U originalnoj verziji ove dvije riječi bile su odvojene, a bukvalni prevod bi glasio “korpa za loptu”.

Foto: KU University Archives

Nejsmit je jednostavno podijelio svoj fudbalski tim u dvije grupe, na pod na krajevima sale postavio dvije korpe i rekao igračima da im je zadatak da jajoliku fudbalsku loptu ubace, kako znaju i umiju, u korpu.

Košarkaški anali navode da je igra u početku bila veoma gruba, pravila gotovo da nisu postojala, a koš je bilo lako zakloniti tijelom.

Shvativši da nešto ne valja, Nejsmit je riješio da podigne koševe, a sljedeći vrlo praktičan problem – penjanje po merdevinama za svako vađenje lopte nakon postignutog koša – riješen je krajnje logično: isječeno je dno korpe i lopta je propadala nakon pogotka.

Prema nekim izvorima, tabla za koju je pričvršćen obruč izmišljena je slučajno, kao brana od gledalaca koji su sa balkona ometali ulazak lopte u korpu, tako se zabavljajući.

Igrači su odmah shvatili da je mnogo lakše postići koš od table i počela je nova era ovog sporta – šut od table.

Nova igra je zvanično demonstrirana gledaocima u decembru 1891, koja se zato smatra godinom rođenja basketbola /košarke/.

Prva utakmica je odigrana 20. januara 1892. godine.

Godine 1897. organizovano je i prvo prvenstvo SAD u košarci pod okriljem američke atletske unije.