Još jedno pravoslavno groblje i kapela ne pripadaju Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Kao vlasnik upisana je Opština Breza, 1/1. Riječ je o tri parcele ukupne površine gotovo 13.000 kvadratnih metara. Na njima se decenijama nalazi Srpsko pravoslavno groblje i kapela Založje. Ipak, prema podacima iz gruntovnice, vlasnik je Opština.
Upis je izvršen 2016. godine u Opštinskom sudu u Visokom, u postupku takozvane harmonizacije procesa usklađivanja katastra i zemljišnih knjiga. Predmet je formiran krajem decembra te iste godine, a pravni osnov bio je član 69. Zakona o zemljišnim knjigama, koji se odnosi na novu uspostavu zemljišnoknjižnih uložaka.
– Na nekih 300 do 400 metara od srpskog pravoslavnog groblja i kapele se nalazi muslimansko mezarje koje je, uredno i kako treba, upisano na Islamsku zajednicu. Znači, različito postupanje. I to je urađeno pred istim organom, to jest Opštinskim sudom u Visokom – kaže Đorđe Radanović, predsjednik Odbora za zaštitu prava Srba u FBiH.
U Federaciji BiH vlasništvo je ono što piše u gruntovnici, a ne u katastru. Katastarski posjednik nije vlasnik, sudski upis jeste presudan. Upravo zato, kaže resorni ministar Goran Selak, ovaj slučaj ima dalekosežne posljedice, jer otvara pitanje zaštite vjerske i kulturne imovine.
– Ići ćemo sa analizom zakonitosti i ustavnosti zakona u zemljišnim knjigama FBiH i da vidimo kako da odbranimo imovinu. Uglavnom, Republika Srpska vodi računa o svom narodu. Koristim i ovu priliku, kada se obraćam građanima Republike Srpske, ali i FBiH, da svi dobro provjere u evidencijama na koga se njihova imovina vodi – rekao je Goran Selak, ministar pravde Republike Srpske.
U čitav slučaj uključilo se i Udruženje građana „Dom“. U toku je projekat „Imovina ima pamćenje“, koji bi mogao pomoći Srbima koji su nekada živjeli ili žive na prostoru FBiH da zaštite svoju imovinu. Drugi projekat odnosi se na popis vjerske imovine u FBiH. Spremaju ga rame uz rame sa bratskim Udruženjem geoinformatičara „Dekom“.
– Imamo za cilj da napravimo jednu internet stranicu – tragovimapredaka.com je adresa platforme – gdje bismo mogli, kroz nekih četiri do pet godina, da imamo bazu srpskih pravoslavnih grobalja i crkvi u FBiH – rekao je Dragan Jošić, predsjednik Udruženja građana „Dom“ Veliko Blaško.
Prema Geodetskoj upravi već je stiglo 1.300 zahtijeva od strane fizičkih lica. Sve se dešava nakon formiranja Interresorne grupe, koja ima za cilj da zaštiti prava Srba i Srpske pravoslavne crkve u Federaciji BiH. Iduće sedmice u Beogradu za istim stolom mogli bi se naći i razgovarati resorni ministar i direktor Uprave za saradnju Srba u regionu.
