U Sarajevu godišnje umre deset puta više Srba nego što ih se rodi, a u nekada većinski srpskim opštinama Ilijaš i Vogošća ne rodi se nijedno srpsko dijete, izjavio je Srni demograf Miodrag Pantović.
– Ono Srba što se i rodi u Sarajevu – rodi se u nekoliko centralnih opština, i to je minimalno. Srba nema – upozorio je Pantović i dodao da se u Mostaru sada rađa više srpske djece nego u Sarajevu.
Srbi nekada bili elita u Sarajevu
On kaže da ovi podaci pokazuju da su Srbi u Sarajevu, koje je do 1991. godine bio drugi najveći srpski grad u regionu, narod koji je na ivici izumiranja.
Pantović je naglasio da, koliko god je Drugi svjetski rat bio gori u ljudskim gubicima, rat devedesetih godina prošlog vijeka je imao mnogo veće demografske posljedice jer su ljudi bili primorani da odu, što se pokazalo kao trajno.
– Nakon Drugog svetskog rata ljudi su se vraćali u svoja spaljena mesta, obnavljali svoje domove, bio je veći natalitet, ali sada ne. Prošlo je 30 godina i ljudi se ne vraćaju. Ovaj rat je baš doveo do katastrofe – ukazao je Pantović.
Pantović smatra da je za Srbe u BiH najveći gubitak ovog rata bio upravo gubitak Sarajeva i Srba u tom gradu, što je nenadoknadivo.
– Srbi su bili elita tog grada. Većina visokoobrazovanih u tom gradu 1991. godine su bili Srbi. Iako nisu bili većina u Sarajevu, bili su u većini ljudi sa diplomama. To nam je kao narodu zadalo veliki udarac i mi se od toga nismo još oporavili – rekao je Pantović.
U Bosanskom Grahovu 2024. nije rođeno nijedno dijete
On je ukazao da je, osim u Sarajevu, demografska situacija za Srbe najgora u Drvaru, Bosanskom Grahovu, Bosanskom Petrovcu i Glamoču, koje su nakon Dejtona pripale Federaciji BiH.
– Taj dio između Bihaća, odnosno između Banjaluke i Zadra, dio je Evrope koji se najbrže prazni – rekao je Pantović.
Kao islustraciju koliko je situacija teška, Pantović je naveo da se u Bosanskom Grahovu 2024. godine nije rodilo nijedno dijete, navodeći da je to prva opština na području cijele bivše Jugoslavije u kojoj se niko ne rodi.
Pantović je ukazao da je problem te četiri opštine što su one bile iseljeničke i prije rata, a i demografski dosta stare.
– Veliki broj ljudi se iseljavao, pogotovo u Vojvodinu, u kolonizaciji nakon Drugog svetskog rata. A, ovaj rat je zadao najteži udarac 1995. godine, kada su sve te opštine pale i povratak je bio otežan. Trebalo je nekoliko godina da počne i vratili su se starci. Omladina se snašla negde drugo i to je problem u tim opštinama – pojasnio je Pantović.
Prema njegovim riječima, jedino se Drvar drži koliko-toliko, ali i tamo je teška situacija.
– Prema zvaničnim podacima, prošle godine se u Drvaru rodilo 20 dece. U Bosanskom Petrovcu se godišnje rodi samo desetak srpske dece, dok u Glamoču prošle godine nijedna srpska porodica nije dobila prinovu – naveo je Pantović.
Srbi do 1971. bili najbrojniji u BiH
Pantović je rekao da su Srbi od 18. vijeka do 1971. godine, uprkos stravičnom stradanju u Drugom svjetskom ratu, bili prvi po brojnosti u BiH, a da je njihovom demografskom padu doprinijelo veliko iseljavanje.
– Imamo podatak iz 1991. godine da je 30 odsto Srba iz BiH tada živjelo van nje. Samo u Srbiji ih je bilo 300.000 – naveo je Pantović.
On je naglasio da je danas BiH sa oba entiteta zemlja u svijetu sa najvećim brojem ljudi koji žive van nje, a da su u njoj rođeni.
– Kada je reč o Srbima, moguće je da je čak i polovina onih koji su rođeni na prostoru BiH sada žive van nje – rekao je Pantović.
