Deklaracija sa samita: Podrška ideji postepene integracije Balkana u EU

38
Foto: European Union

Lideri EU podržavaju ideju postepene integracije Balkana, već u fazi pristupanja, i najavljuju finansijsku pomoć od milijardu evra za ublažavanje posljedica energetske krize, navodi se u deklaraciji usvojenoj na današnjem samitu EU i zapadnog Balkana u Tirani.

U usaglašenoj deklaraciji poziva se i na pojačanu integraciju Balkana sa zajedničkim tržištem EU i najavljuje ukidanja rominga između zemalja EU i Balkana.

EU u zajedničkoj deklaraciji poziva zemlje regiona da se drže osnovnih evropskih vrijednosti i principa, u skladu sa međunarodnim pravom, principa demokratije i vladavine prava i da jasnije istupaju u javnosti o prednostima partnerstva sa EU.

Na samitu u Tirani razgovaralo se o paketu pomoći energetskom sektoru regiona u iznosu od jedne milijarde evra bespovratnih sredstava i potencijalne dvije i po milijarde investicija.

Ovaj paket „će pomoći regionu da ublaži posljedice krize i ubrza energetsku tranziciju“, navodi se u tekstu dekaracije i ističe da će „500 miliona ići direktno kao hitna pomoć domaćinstvima i malim preduzećima, dok će drugih 500 miliona biti bespovratna podrška energetskoj nezavisnosti, tranziciji u unapređenju gasne i električne infrastrukture“.

U deklaraciji se navodi da eskalacija rata Rusije i Ukrajine ugrožava evropski i globalni mir i bezbjednost, te ističe značaj strateškog partnerstva između EU i regiona.

„Kako produbljujemo našu saradnju sa partnerima, tako ponovo apelujemo na njih da ostvare brz i trajan napredak ka punom prilagođavanju Zajedničkoj spoljnoj i bezbjednosnoj politici EU i da djeluju prema njoj, uključujući restriktivne mjere EU“, navodi se u dokumentu i apeluje da partneri koji se još nisu uskladili to učine.

Takođe, ocijenjeno je da „Rusija ima isključivu odgovornost za tekuću energetsku i ekonomsku krizu“ i izražava se podrška liderima zemalja zapadnog Balkana u potpunom provođenju Zelene agende u regionu.

Samit EU – zapadni Balkan danas je u Tirani okupio lidere 27 članica EU i regiona, uključujući srpskog člana i predsjedavajuću Predsjedništva BiH Željku Cvijanović.

U okviru Samita, potpisana je izjava o romingu između EU i regionalnih telekom operatera, a potpisivanju su prisustvovali lideri zemalja Balkana, predsjednik Evropskog savjeta Šarl Mišel i predsjednik Evropske komisije Ursula von der Lejen.

U deklaraciji se navodi da će prvo uslijediti smanjenje troškova rominga između EU i zapadnog Balkana, sa namjerom da kasnije budu potpuno ukinuti.

„EU i zapadni Balkan dijele brojne bezbjednosne izazove koji zahtijevaju koordinisanu akciju, što je u kontekstu ruskog rata protiv Ukrajine postalo još značajnije. EU i zapadni Balkan odlučni su da dalje jačaju saradnju o temeljnim bezbjednosnim i odbrambenim pitanjima, uključujući operativni nivo“, piše u dokumentu.

Ukazano je i na „odlučnost u borbi protiv manipulacije informacijama i interferencija, uključujući širenje dezinformaicja i druge hibridne prijetnje koje pokušavaju da ugroze stabilnost regiona, demokratske procese i njegovu perspektivu u EU“.

Na marginama Samita, srpski član i predsjedavajuća Predsjedništva BiH Željka Cvijanović održala je nekoliko bilateralnih sastanaka sa zvaničnicima EU, liderima zemalja članica EU i Balkana.

Osim Cvijanovićeve, iz regiona su prisustvovali predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, Crne Gore Milo Đukanović, premijer Albanije Edi Rama, premijer Sjeverne Makedonije Dimitar Kovačevski i predsjednik samoproglašenog Kosova Vjosa Osmani.

Na samitu su učestvovali i mađarski premijer Viktor Orban, hrvatski Andrej Plenković, predsjednik Bugarske Rumen Radev.

Samitu, između ostalih, prisustvovali su i njemački kancelar Olaf Šolc, francuski predsjednik Emanuel Makron, holandski premijer Mark Rute, te predsjednik Vlade Belgije Aleksandar de Kro.