Isak Njutn – genije

150
Foto: British Library/National Endowment for the Humanities

Engleski fizičar, matematičar, mehaničar i astronom Isak Njutn (1642-1727), jedan od najvećih naučnika u istoriji čovječanstva, rođen je 25. decembra 1642. godine.

Njutn je bio univerzitetski profesor na Kembridžu, a otkrio je gravitaciju, odnosno opšti zakon privlačenja masa, čime je počela nova epoha u mehanici i astronomiji.

Od 1703. do smrti 1727. godine, Njutn je bio predsjednik Londonskog kraljevskog društva.

Nezavisno od Vilhelma Lajbnica, Isak Njutn otkrio je diferencijalni i integralni račun. Postavio je osnove klasične fizike i otkrio neke zakonitosti u optici.

Njutn je objasnio padanje i kretanje tijela, kretanje Mjeseca oko Zemlje i planeta oko Sunca, kretanje kometa, plimu i oseku.

On je otkrio zakon inercije, nezavisnosti dejstva sile i akcije i reakcije, te izveo ostale teoreme mehanike.

Njutn je u matematici pronašao i metodu interpolacije, uopštio binom i našao binomni beskonačni red, metodu približnog određivanja vrijednosti nula funkcije, klasifikovao oko 80 algebarskih stepena. Konstruisao je prvi teleskop sa konkavnim ogledalom.

U njegovu čast jedinica za silu se naziva „njutn“ i obilježava latiničnim slovom „N“.

Francuski matematičar Žozef Luj Lagranž često je izjavljivao da je Njutn najveći genije koji je ikada živio, dodajući da je on, takođe, i „najsrećniji jer se sistem svijeta ne može otkriti i ustanoviti više od jednog puta“.

Engleski pjesnik Aleksandar Poup, impresioniran Njutnovim dostignućima, napisao je čuveni epitaf:

„Priroda i prirodni zakoni u noćnoj tami nalaze skrivenost.
Bog reče: ‘Neka bude Njutn!’ i sve postade svjetlost“.