Dok se u međunarodnim krugovima vode pregovori o budućnosti OHR-a i izboru novog visokog predstavnika u BiH, lider Pokreta „Sigurna Srpska“ (PSS) i Partije demokratskog progresa (PDP) Draško Stanivuković sastao se sa Manfredom Veberom, predsjednikom Evropske narodne partije (EPP) i jednim od najmoćnijih njemačkih političara.
Sastanak je izazvao pažnju jer Veber dolazi iz CSU, iste stranke iz koje je u BiH stigao i Kristijan Šmit. Upravo su njemačka vlada i administracija Džozefa Bajdena bile najglasniji zagovornici Šmitovih poteza, koji su BiH uveli u najdublju političku i institucionalnu krizu od Dejtona.
Nakon susreta sa Kristijanom Šmitom u Banjaluci, Draško Stanivuković u Sarajevu se sastao i sa njegovim stranačkim kolegom Manfredom Veberom iz Evropske narodne partije, odnosno bavarske CSU.
Iz SNSD-a jasna poruka – ta grupacija se Šmitovim djelovanjem najdirektnije miješala u unutrašnja pitanja u BiH.
– Postavlja se pitanje da li je uopšte Draško Stanivuković skrenuo pažnju gospodinu Veberu na ono što je nasljeđe CDU-a i CSU-a u BiH. To je praktično jedna kolonijalna diktatura koju smo imali u proteklih pet godina sa Kristijanom Šmitom – rekao je Srđan Mazalica, šef Kluba poslanika SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske.
Posebno zabrinjava što je sastanak organizovan upravo kada se odlučuje o novom visokom predstavniku. Dok se Njemačka zalaže za ostanak OHR-a, zemlje sa kojima Srpska ima dobre odnose, poput SAD-a, Rusije i Kine, žele da ugase ili ograniče taj mehanizam.
– I dalje se vidi da su Draško Stanivuković i taj njegov pokret skloni ipak da budu ono što bi rekli ađutanti ili sluge te neke evropske neokolonijalne politike – dodao je Mazalica.
Te poruke još jednom su ponovljene upravo na okruglom stolu o tzv. evropskom putu BiH u organizaciji Evopske narodne stranke. A šta to znači, objasnio je upravo Kristijan Šmit.
– Ono što mogu vidjeti iz svog iskustva, potreban vam je pun spektar mogućnosti visokog predstavnika. Ukoliko evropska integracija bude napredovala korak po korak, tada možemo razgovarati o postepenom ukidanju bonskih ovlaštenja – istakao je Kristijan Šmit.
Šmitov odlazak rezultat je dugotrajne borbe Republike Srpske da dokaže svu nelegitimnost njegovog boravka i svu štetu koju je nanio BiH, kažu stručnjaci. Sastanci sa onima koji podržavaju Šmita Srpskoj mogu da nanesu jedino štetu.
– Interesantno je da kroz istoriju visokih predstavnika samo dva predstavnika nisu bila potvrđena u Savjetu bezbjednosti. To su Šmit i Švarc-Šiling. Šta je interesantno? I jedan i drugi je iz Njemačke. I jedan i drugi iza sebe ostavio je generisanu krizu. I ne mogu da se otmem utisku da to nije slučajno – naglasio je Siniša Pepić, stručnjak za ekonomsku diplomatiju.
Marko Romić, generalni sekretar predsjednika Republike Srpske, kaže da Evropska unija nastavlja jednu izuzetno licemjernu politiku.
– S obzirom na to da u 14 prioriteta koji su ispostavili Bosni i Hercegovini, koji su zvanični stav Evropske unije prema evropskom putu Bosne i Hercegovine, jedan od uslova koji se traži jeste i okončanje stranog intervencionizma u BiH – naglasio je Romić.
Istovremeno, sve vidljivije razlike između Sjedinjenih Država i dijela evropskih zemalja otvaraju nova pitanja o budućem međunarodnom prisustvu u BiH. Analitičari smatraju da se mijenjaju i globalni odnosi koji idu u korist srpskom narodu.
– Mislim da je ovo jedan bolji momenat i da se to neminovno odrazilo i na situaciju u Bosni i Hercegovini – rekao je Dragan Petrović iz Instituta za međunarodnu politiku i privredu.
Iako je PDP član Evropske narodne stranke, susret Draška Stanivukovića sa Manfredom Veberom dobija težinu daleko veću od protokolarne. Dolazi u trenutku kada Republika Srpska osporava nasljeđe njemačkog diplomate i kada šalje poruke da su njegove odluke jedan od glavnih uzroka aktuelne političke krize.
